Een gratis lesje vanwege de dure grond van Harry
apr
10

Een gratis lesje vanwege de dure grond van Harry

Een aantal jaren geleden stond Harry ineens voor mijn deur. Harry was een schrander boertje van 80 jaren jong. Op zijn fiets was hij naar me toe gekomen met een vraag. Vijftien jaar geleden had hij zijn koeien, melkmachine, melktank, varkens, trekker, werktuigen en productierechten verkocht. Hij had ook bij het gemeentehuis zijn milieuvergunning ingeruild. Zodoende stonden er in de voormalige koeienstal zes caravans en in de oude werktuigenberging waren er vier paardenboxen. De caravans en de paardenboxen brachten stallingsgeld op en van de netto opbrengst kocht Harry sigaren.

Harry had zijn gronden niet verkocht. Dat waren zeven hectare die mooi aan de weg lagen met aan de achterkant de oprukkende stad. De nieuwe wijk op afstand belemmerde inmiddels wel zijn uitzicht, maar die nieuwbouw dreef ook de grondprijs op. Schrandere Harry had om die reden de guldentekentjes in zijn oogjes verruild voor eurotekens, maar wel met dezelfde cijfers. De grond werd steeds voor een aantal jaren verpacht aan een van de buren.

Harry liet zijn administratie verzorgen door een gepensioneerde boekhouder. Die kwam altijd in de eerste maanden van het jaar om de aangifte inkomstenbelasting in te vullen. Voor een mooie doos sigaren werd zo de aangifte van Harry verzorgd. Die boekhouder kende de fiscale zaken van Harry en kon exact de hoogte van de inkomstenbelasting voorspellen. Die gepensioneerde boekhouder kostte - op een paar sigaren na dan - niks.

Harry stond met zijn fiets voor mijn deur want hij was benaderd om zijn grond te verkopen. Daar wist zijn boekhouder niet zoveel van. Harry had van horen zeggen dat ik hem wellicht een advies kon geven over zijn grond. Uit de meegebrachte spullen bleek dat zijn onroerend goed nog aangegeven werd als ondernemingsvermogen. De ondernemingswinst die alleen uit huur- en pachtopbrengsten bestond, was jaarlijks positief. Van een onderneming was eigenlijk geen sprake meer. Het enige dat Harry op zijn fiets deed, was de huur en pacht contant incasseren.

Vijftien jaar geleden had de grond al naar privé overgebracht moeten worden. Dan zou het box 3 vermogen zijn geweest. Nu werd de landbouwgrond nog als ondernemingsvermogen aangemerkt. Omdat deze was verpacht, was op een groot deel van de waardestijging de landbouwvrijstelling niet van toepassing. De meerwaarde als gevolg van de bestemmingswijziging zou bij de verkoop eveneens worden belast. Die belastingheffing wilde Harry allemaal niet. Ik moest maar een briefje naar de belastinginspecteur sturen met de mededeling dat het boerenbedrijf vijftien jaar eerder was gestopt. Het leek een eenvoudig fiscale situatie van de zogenaamde foutenleer.

De inspecteur hield vanuit fiscaal oogpunt eraan vast dat Harry niet fout gehandeld had omdat  iedere stakende ondernemer het beste moment van verkoop mag afwachten. De inspecteur stond niet toe dat de grond met terugwerkende kracht naar box 3 zou worden overgebracht. Het gevolg was dat bijna alle winst op de grond belast zou worden bij de verkoop. De verpachte grond had gedurende vijftien jaar niet tot belastingheffing in box 3 geleid, maar wel in box 1. Harry had eerder op zijn fiets moeten komen, want ik ben al vijfentwintig jaar als belastingadviseur werkzaam…